چرا در سال‌هاي اخير، طلاق در کشور ما با افزايش چشم‌گيري روبه‌رو بوده است؟

يکي از مهم‌ترين دلايل طلاق، اختلاف سليقه بين زوجين است. توسعه شهرنشيني، صنعت، بالا رفتن سطح سواد، بر هم خوردن انسجام خانوادگي و اجتماعي، از بين رفتن سنت‌هاي کهن و فرهنگ‌هاي بومي، اختلاف طبقاتي و تا حدودي انگ‌زدايي از پديده طلاق در جامعه امروز در افزايش اين روند، تاثير به‌سزايي دارد.

آيا مي‌توان از طلاق پيشگيري کرد؟

آموزش‌هاي صحيح پيش از ازدواج يکي از مهم‌ترين راه‌هاي پيشگيري از طلاق است. بسياري از افرادي که براي مشاوره به کلينيک‌هاي روان‌شناسي مراجعه مي‌کنند، اين جمله را مي‌گويند: «عيب همسرم را ديدم اما مطمئن بودم که پس از ازدواج او را درست خواهم کرد.» اما ما معتقديم همان‌طور که براي رانندگي، فرد متقاضي بايد حتما گواهي‌نامه داشته باشد، پيش از انتخاب همسر نيز بايد شيوه همسريابي و پس از ‌آن هم اطلاعات لازم درباره چگونگي يک زندگي مشترک را بياموزد. به اين ترتيب، هر چه بتوانيم از ازدواج‌هاي ناموفق بکاهيم، به دنبال آن از طلاق، همسرآزاري، کودک آزاري، خشونت‌هاي خانگي، اعتياد،‌ فرزندان تک‌سرپرست، بي‌سرپرست و فساد و فحشا کاسته مي‌شود و اين در حالي است که ازدواج‌هاي موفق، احساس رضايت‌مندي، عزت نفس، احترام و انعطاف‌پذيري را در همسران و فرزندان آنها افزايش مي‌دهد.

اين آموزش‌ها که به منظور پيشگيري از طلاق انجام مي‌شود، چگونه بايد باشد؟

براساس آمار، 50 درصد طلاق‌ها در پنج سال اول زندگي و 30 درصد آنها در سال اول اتفاق مي‌افتد و به همين دليل، سلامت روحي و رواني دختر و پسر بايد تاييد شود. جوانان در سن ازدواج بايد آموزش ببينند و اين موضوع را براي خود روشن کنند که از زندگي مشترک خود چه مي‌خواهند. در واقع بايد در ذهن آنها جا بيفتد که ازدواج، فقط گذراندن يک مرحله از زندگي نيست و اين ايده کاملا اشتباهي است که ويژگي‌هاي ناپسند فردي که با او تصميم به ازدواج گرفته‌ايم، پس از ازدواج اصلاح مي‌شود. تناسبات سني، فرهنگي و خانوادگي، مذهبي، اقتصادي و اجتماعي از جمله مواردي است که در انتخاب همسر بسيار مهم و حايز اهميت است. بسياري از خانم‌ها و گاهي آقايان، فقط عشق و علاقه پيش از ازدواج را لازمه آن مي‌دانند. اما اگر اين عشق براساس مسايل سطحي و زودگذر باشد، به طور مسلم پس از ازدواج از بين مي‌رود و اينجا است که تنها و مهم‌ترين دليل ازدواج نابود مي‌شود و زن و شوهر به فکر طلاق مي‌افتند. از طرف ديگر، جوانان بايد آموزش ببينند که طلاق، تنها راه‌حل رهايي از مشکلات حتي مشکلات بسيار حاد نيست و راه‌هاي مناسب ديگري نيز وجود دارد و نبايد شتاب‌زده عمل کرد.

دوام يک زندگي مشترک، نيازمند چه عواملي است؟

صداقت، گذشت، احترام متقابل و توجه به نيازهاي طرف مقابل، رمز موفقيت يک زندگي مشترک است و بايد مطمئن بود که اگر اين فاکتورها در زندگي لحاظ شود، به طور مسلم پديده طلاق اتفاق نخواهد افتاد اما گاهي مشکلات در حدي است که ادامه زندگي، ميسر نيست و طلاق آخرين راهکار است.

در اين شرايط چه بايد کرد؟

طلاق، سه مرحله دارد. زمان پس از جدايي که بلافاصله پس از طلاق شروع مي‌شود و اغلب تا دو سال پس از آن هم ادامه مي‌يابد. در مرحله دوم، اداره زندگي به وسيله يکي از والدين مشخص مي‌شود و در مرحله بعدي هم ثبات نسبي برقرار مي‌‌شود و در اين مرحله است که فرد به يک زندگي تقريبا عادي برمي‌گردد و بايد شرايطي را مهيا کند تا کمترين آسيب را ببيند. در اين شرايط، مشاوره با يک روان‌شناس اهميت بسياري دارد. البته اين طلاق، عواقب و پيامدهاي ناگواري را نيز دربردارد. تربيت غلط فرزندان طلاق، افت تحصيلي، اعتياد، مشکلات خانوادگي، ترس از ازدواج در بين بچه‌ها، خودکشي و پرخاشگري از جمله عواقب طلاق دانسته مي‌شود. زن و مرد پس از اين اتفاق، حس اعتماد به جنس مخالف را از دست مي‌دهند و همه را مانند زوج سابق خود مي‌بينند و با ديد نفرت و انتقام به او مي‌نگرند و در اين مرحله است که بايد اين طرز فکر اصلاح شود و فرد بايد بداند که شکست اول به منزله مرگ تمام آمال و آرزوها نيست. نکته مهم اين است که اگر بچه‌اي نيز در اين بين وجود داشته باشد، حساسيت بيش از پيش خواهد بود زيرا تربيت فرزندان طلاق به ‌آموزش‌هاي خاص خود نياز دارد.

نقش رسانه‌ها در آموزش طلاق چه در پيشگيري و چه در کنار آمدن با آن، چيست؟

بدون شک رسانه‌ها در اين بين نقش به سزايي ايفا مي‌کنند. چون آمارها نشان مي‌دهد بيشترين تاثيرگذاري روي مردم ايران از طريق تلويزيون است. من معتقدم رسانه‌ها بايد بيشتر در راه آموزش‌ها و مهارت‌هاي عملي به مردم جامعه، گام بردارند.

اگر برای جدایی از همسرتان، تشکیل پرونده داده اید، باید طوری برخورد کنید. شاید فرصتی پیش بیاید که شما بتوانید از تقاضای طلاق صرف نظر کنید.

اگر برای جدایی از همسرتان، تشکیل پرونده داده اید، باید مواظب باشید که طوری برخورد کنید که وضعیت آشفته خود را از آنچه که هست بدتر نکنید. شاید فرصتی پیش بیاید که خود شما بتوانید از تقاضای طلاق صرف نظر کنید. در این میان، چیزهایی که ممکن است در نظر شما بی اهمیت جلوه کند، ارزش زیادی پیدا می کند و حتی ممکن است در زندگی مشترک شما سرنوشت ساز واقع شود.به موارد ذیل دقت کنید.

- ممکن است شما که قصد جدایی از همسرتان را دارید ، برای این که همسر خود را مقصر نشان دهید و دلسوزی و حمایت دوستان و فامیل را به خود جلب کنید، در مورد همسر خود نزد آنان بدگویی کنید. ممکن است در این میان عده ای فرصت طلب و دشمنِ دوست نما بخواهند از این فرصت استفاده کنند و بدی های همسر شما را از آنچه که هست بزرگتر جلوه دهند که این باعث می شود شما بیشتراز همسر خود بیزار شوید و فرار کنید.

اگر احساس کردید که همسرتان پشیمان شده او را مجبور نکنید که در مقابل آشنایان و دوستان اعتراف کند که اشتباه کرده چون ممکن است از فکر زندگی مجدد با شما منصرف شود و از روی لجبازی برای طلاق پافشاری کند.

- ممکن است شما به خاطر وضعیت ناراحت کننده ای که به خاطر درخواست طلاق برای تان ایجاد شده ، خیلی پریشان و ناراحت شوید. این وضعیت ممکن است شما را نسبت به کارهای ضروری و شخصی روزمره بی تفاوت و بی علاقه کند. مثلاً ممکن است میل به غذا خوردن را از دست بدهید و آنقدر گرسنگی را تحمل کنید که دچار ضعف شوید و چون عقل سالم در بدن سالم است وقتی ضعف و گرسنگی غلبه کرد، دیگر فکرتان درست کار نمی کند و در نتیجه نمی توانید برای جدایی خود از همسرتان ، تصمیم درست و خردمندانه ای بگیرند.

- بعضی از زوجین شاید شما هم جزو این دسته باشید - برای رهایی از استرس و ناراحتی به خاطر طلاق ، بدون تجویز پزشک از داروهای خواب آور و مسکن استفاده می کنند که این داروها مسلماً اثر سوء ، بر جسم و اعصاب آنها خواهند داشت.

- حتی ممکن است برخی از شما به جای صحبت با افراد متخصص و آگاه و دلسوز در مورد جدایی از همسر ، ارتباط خود را با دوستان و آشنایان کاهش دهید یا حتی قطع کنید. این انزوا و گوشه گیری به جای این که به شما احساس آرامش بدهد، بیشتر شما را آشفته و مضطرب خواهد کرد. چون وقتی انسان در شرایط دشوار و استرس زا قرار می گیرد ، رفت و آمد با کسانی که دوستشان دارد و یا قابل اعتماد هستند ، می تواند باعث احساس امنیت و آرامش شما شود.

- معمولاً زن و شوهری که قصد جدایی از یکدیگر را دارند بارها و به طور مکرر با یکدیگر جر و بحث کرده اند و یا بارها دعوا کرده و با یکدیگر قهر کرده اند و چون بعد از هر دعوا یا قهر و آشتی نتوانسته اند یک راه حل مناسب برای مشکل خودشان پیدا کنند، فکر می کنند که زندگی مشترک غیرممکن و بی فایده است. در صورتی که چنین افرادی باید همیشه به یاد داشته باشند که همه دعواها و قهرها لزوماً منجر به طلاق نمی شود. چه بسا ممکن است که اگر با یک فرد با تجربه و متخصص در این مورد صحبت کنید، مشکلات شما رفع شود و از درخواست طلاق پشیمان شوید.

- پای فرزندان بیگناه خود را به معرکه نکشید و آنها را مجبور نکنید که از شما دفاع کنند و به اصطلاح ، گروه بندی نکنید.

اگر احساس کردید که همسرتان پشیمان شده او را مجبور نکنید که در مقابل آشنایان و دوستان اعتراف کند که اشتباه کرده چون ممکن است از فکر زندگی مجدد با شما منصرف شود و از روی لجبازی برای طلاق پافشاری کند.

مشکلات زناشویی و راههای پیشگیری از آنها

وقتی ارتباطات احساسي شما با نامزدتان تدریجاً کاهش می یابد، تصور میکنید که علاقه و رغبت خود را به او از دست داده اید و به همین دلیل او را رها می کنید. اما آیا تابحال فکر کرده اید که روابط جنسي اگر با همسرتان کمرنگ شد چه بکنید؟ جماع نقش بسیار مهمی در ازدواج دارد، ولی با اینحال زوج های زیادی بدون آن زندگی میکنند. زندگی بدون رابطه ی جنسی با همسر چه به خاطر فقدان علاقه به او یا فقدان شور و شهوت جنسی باشد.

بدون برو برگرد همه می دانند که جماع حیاتی ترین جزء همه ی ازدواج هاست. پس اگر یکی یا هر دوی زوجین علاقه و رغبت خود را از دست دادند چه می شود؟ تحقیقات نشان داده است که درصد انبوهی از چنین ازدواج هایی با شکست مواجه می شود. (بعد از مسایل مالی، مسایل جنسی دومین دلیل برای طلاق شناخته شده است). ناامید نشوید. راه های زیادی برای جلوگیری از آن وجود دارد. در اینجا سه راه برای جان بخشیدن دوباره به زندگی جنسیتان برای شما فراهم آورده شده است

دو طرفه قضاوت کنید

ضرب المثلی میگوید :

همیشه یک سوزن به خودت بزن، یک جوالدوز به دیگری.یعنی خود را جای شریک جنسی خود بگذار اگر خود تمایل به برقراری روابط جنسی نداشته باشید آیا از اصرار بیش از حد او سرخورده نمیشوید؟

فرقی نمی کند که همسرتان چقدر دوستتان داشته باشد و بخواهد ارضائتان کند؛ تحریکات و شور جنسی او به هیچ وجه شبیه به شما نیست. به همین دلیل غیرمنطقی است اگر انتظار داشته باشید هر زمان شما تحریک شدید در اختیارتان باشد. باید یاد بگیرید که چطور گهگاه نیازهایتان را كنترل کنید..

امیدواریم که زوج ها تا آنجا که می توانند در زندگی جنسی خود با همسرشان انرژی لازم را بگذارند، اما بااینحال باز هم ممکن است زمان هایی وجود داشته باشد که شما آمادگی رابطه ی جنسی را داشته باشید در حالیکه همسرتان ندارد. این مسئله ای کاملاً نرمال و طبیعی است و باید آن را بپذیرید. هرچه تلاش همسرتان برای فهمیدن شما و نیازهایتان باید بیشتر شود، تلاش شما نیز در درک این تفاوت ها باید افزایش یابد. قسمتی از این درک و پذیرفتن با اتکای گاه و بیگاه شما به خودتان انجام میپذیرد یعنی در وقتی که همسر شما میل به نزدیکی ندارد اصرار نکنید زیرا یکی از مهمترین راههای لذت بردن از نزدیکی تمایل هم زن و هم مرد برای این کار میباشد. اگر اطمینان داشته باشید که همسرتان واقعاً دوستتان دارد و به شما توجه می کند، انجام اینکار با راحتی بیشتری صورت خواهد گرفت.

همیشه تنوع را به یاد داشته باشید.راغبترین افراد به انجام جماع هم اگر این رابطه برایشان تکرار مکررات شود، از آن دلزده خواهد شد. اگر این مورد را در رابطه جنسی خودتان با همسرتان هم مشاهده می کنید، پس وقتش رسیده که کمی تنوع وارد این رابطه کنید. برای جلوگیری از یکنواختی جنسی، باید کمی خلاق باشید. مکانی جدید انتخاب کنید، یک شب یک اتاق در هتل اجاره کنید، لباس زیرهای جدید بخرید و...هزاران کار دیگر هست که می توانید برای از بین بردن یکنواختی موجود در رابطه تان انجام دهید.

این مشکل است که خیلی از افراد با همسرشان دارند. آنها تصور می کنند که علاقه و شور جنسی خود را از دست داده و دیگر نمی توانند تحریک شود، ارگاسم آنها خیلی طول می کشد و به قدرت گذشته ها هم نیست. علاقه و احساس خود را به شوهرشان کاملاً از دست داده و وقتی شوهرشان به او نزدیک می شود شدیداً احساس بی علاقگی می کنند. فکر میکنند شاید به خاطر بالا رفتن سنشان باشد.

اما اگر تنوع (در هر زمینه)را درروابط جنسی خود جای دهید میتوانید از این روابط کمال لذت را ببرید.

مسائل را با فکر بازتر بنگرید

افراد زیادی هستند که اگر علت جدایی آنها را از یکدیگر سوال کنید بی میلی یکی از طرفین را علت بروز این مسئله میدانند.. البته شما هم ممکن است به فکر اینکار بیفتید. اما بدانید طلاق یا برقراری رابطه ی جنسی با افرادی غیر از همسرتان، راه حل های مناسبی نیستند. درست است که عشقبازی با غیر می تواند مشکلتان را حل کند، اما بدانید که در طولانی مدت مشکلات بیشتری نیز برایتان ایجاد می کند و باعث خراب شدن ازدواجتان هم می شود. حتی اگر ازدواجتان هم سالم باقی بماند، درد و رنجی که همسرتان از عشقبازی شما با شخص دیگری متحمل می شود، بی اندازه است.

- طلاق هم راه حل خوبی به شمار نمی رود. اگر به جای پیدا کردن راه حل و برطرف کردن مشکل، از آن فرار کنید، ممکن است زوج دیگری پیدا کنید که او نیز از نظر جنسی با شما ناهماهنگ و ناسازگار باشد، و بهتر است از خود بپرسید این کار را تا کجا ادامه خواهید داد؟ قبل از اینکه زود قضاوت کرده و همسرتان را ترک کنید، به شما پیشنهاد میکنیم که ببینید آیا همسرتان از این جریان خبر دارد؟ اطلاع دارد که شما از رابطه ی جنسیتان با او ناراضی هستید؟ کار را به دعوا نکشانید. تقصیرها را به گردن او نیندازید، حرف های بد نزنید، انتقاد نکنید، فقط خیلی آرام به او بگویید که به خاطر اتلافاتی که در روحیات جنسی شما وجود دارد، می خواهید کاری را که اصلاً دوست ندارید انجام دهید. افکار خود را با او در میان بگذارید. این را به صورت یک تهدید مطرح نکنید. فقط میزان ناامیدی خود را با او در میان بگذارید. به او فرصتی دوباره برای اصلاح و سازگار شدن بدهید، و منتظر نتیجه ی آن بمانید.

پس از ریشه‌یابی مهمترین علل افزایش طلاق،‌ موثرترین راه‌های ثبات خانواده و پیشگیری از طلاق را اقدامات اساسی و جامع دستگاه‌های مختلف در کشور مطرح کرد.

همچنین از سوی وی تصویب قوانین جامع و اصلاح‌گر متناسب با وضعیت فرهنگی‌،اجتماعی کنونی ازدواج و خانواده در کشور،‌ آموزش مهارت‌های زندگی در مراحل مختلف از طریق نهادهای فرهنگی و آموزشی‌، فرهنگ سازی عمومی در خصوص شناخت خانواده سالم در کشور از طریق رسانه‌ها از مهمترین عوامل کاهش طلاق معرفی شد.

جدی گرفتن واحد دانش خانواده در دانشگاه‌ها،‌تأمین اشتغال سرپرست خانواده و مبارزه جدی با بیکاری،‌ پیشگیری از مهاجرت‌های بی‌رویه،‌ مبارزه جدی با قاچاق مواد مخدر و پیشگیری از اعتیاد جوانان نیز از دیگر مسائل مطرح در افزایش طلاق است.

درمان قطعی معتادان و رسیدگی به خانواده‌های آنها‌، هدفمند کردن رشته‌های تحصیلی دانشجویان و بومی‌کردن تحصیلات آنها در مناطق مختلف،‌ پوشش حمایتی و فرهنگی زنان پس از طلاق از طریق توانمند کردن آنها در تأمین زندگی خود و آگاهی‌های لازم اجتماعی و مبارزه با عوامل فساد و فحشاء و باندهای مخرب نیز از مهمترین اقدامات تأثیرگذار در کاهش طلاق در کشور است.

زنان 82 درصد متقاضیان طلاق هستند

طهماسبی استاد حوزه و دانشگاه گفت: 82 درصد متقاضیان طلاق را بانوان تشکیل می دهند که 14 درصد آنها در سال اول رخ می دهد.

استحکام خانواده می تواند به سلامت جامعه کمک کند و باید همه تلاش کنیم تا زمینه تقویت بنیان خانواده فراهم شود.

متاسفانه ماهانه 500 زوج به صورت توافقی از یکدیگر جدا می شوند و در هر ماه 12 هزار پرونده طلاق تشکیل می شود که 90 درصد کسانی که برای مشاوره خانوادگی مراجعه می کنند برای طلاق است.

استاد حوزه و دانشگاه یادآور شد: در کشور ما از هر چهار ازدواج یک مورد منجر به طلاق می شود که نگران کننده است.

وی افزود: مقام معظم رهبری در موضوع خانواده تاکید فراوانی دارند و مسئولان فرهنگی باید با برنامه ریزی و آموزش لازم برای رفع دغدغه رهبری تلاش کنند.

 این استاد دانشگاه یادآورشد: با کاهش میزان ازدواج و رشد طلاق لازم است آموزش خانواده ها و زوج های جوان در قبل از ازدواج را جدی بگیریم.

 طهماسبی گفت: ابراز محبت، ارتباط کلامی، داشتن ادبیات گفتگو بین زن و شوهر، شناسایی حساسیت های زوجها، تقویت پیوند خانواده از مهمترین راهکارهای استحکام خانواده هاست.

 وی آموزش مسائل دوره های مختلف زندگی از حاملگی، شیرخوارگی، قبل، حین و بعد از ازدواج برای بانوان را ضروری خواند و خواستار تداوم آموزشها برای خانواده ها شد.

 طهماسبی اظهار داشت: آموزش دانش آموزان و دانشجویان و جلوگیری از دخالت خانواده ها می تواند به استحکام خانواده کمک کند.

منبع: خبرگزاری مهر