.:مشاورحقوقی خانواده:.

عسر و حرج درطلاق

چندي پيش با داشتن دختري 2 ساله از همسر خود جدا شدم. طبق قانون ، حضانت دخترم را تا 7 سالگي به ايشان واگذار کردند. روزي که بابت جاري شدن صيغه طلاق به دفتر ازدواج و طلاق مراجعه کرديم ، ايشان ادعا کردند حضانت دختر را نمي خواهند و سردفتر محترم با يادداشت کردن اظهارات ايشان در حاشيه طلاق نامه و امضا گرفتن از وي ، دخترم را به من تحويل دادند.

پس از چندي همسر سابقم به عنوان ملاقات دخترم نزد بنده آمد و وي را از من تحويل گرفت و ديگر او را بازنگرداند. من از ايشان در دادگاه خانواده شکايت کردم و وي تحويل طفل را منوط به پرداخت مهريه اش کرد. حال مي خواهم بدانم من چه اقدام قانوني مي توانم انجام دهم؛

طبق ماده 1082 قانون مدني ، به مجرد عقد، زن مالک مهر مي شود و به عبارت ديگر، مهريه عندالمطالبه است و زن پس از عقد مي تواند در هر زماني آن را از همسر خود مطالبه کند و شوهر نيز موظف به پرداخت آن است. اما درخصوص پرونده جنابعالي ، همسر سابق شما نمي تواند از اين ويژگي مهريه چنين استفاده اي بکند و تحويل دادن فرزند را منوط به پرداخت مهريه از جانب شما بکند. اگر شما از پرداخت مهريه ايشان خودداري کنيد ، دادگاه محترم بايد به اين موضوع ، به صورت جداگانه رسيدگي کند.

اما درخصوص تحويل ندادن فرزند ، چون قانونا شما ولي طفل هستيد و حق مضاعف وي نيز با شماست ، اگر از راههاي مصالحه آميز ، موفق به گرفتن فرزند خود نشديد ، مي توانيد به استناد ماده 632 قانون مجازات اسلامي ، از ايشان در دادسراي محل وقوع جرم شکايت کنيد. ماده 632 قانون مجازات اسلامي چنين مي گويد: اگر کسي از دادن طفلي که به او سپرده شده است در موقع مطالبه اشخاصي که قانونا حق مطالبه دارند ، امتناع کند به مجازات از 3 ماه تا 6 ماه حبس يا به جزاي نقدي از يک ميليون و 500 هزار تا 3 ميليون ريال محکوم خواهد شد.

يکي از موارد تقاضاي زن براي طلاق ، عسر و حرج است. پرسش من اين است که عسر و حرج به چه معناست؛

طبق ماده 1130 قانون مدني ، «در صورتي که دوام زوجيت موجب عسر و حرج زوجه باشد ، وي مي تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضاي طلاق کند. چنان که عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود، دادگاه مي تواند زوج را اجبار به طلاق کند و در صورتي که اجبار ميسر نباشد ، زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده مي شود.» تبصره اين ماده نيز چند مورد از موارد عسر و حرج را به صورت تمثيلي بيان کرده است.

به اين معنا که موارد ديگري نيز که در اين ماده ذکر نشده است ، در صورت داشتن شرايط، مي تواند مشمول عنوان عسر و حرج شود. تبصره چنين مي گويد:

 عسر و حرج عبارت است از به وجود آمدن وضعيتي که ادامه زندگي را براي زوجه با مشقت همراه کند و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذيل در صورت احراز از سوي دادگاه صالحه از مصاديق عسر و حرج است:

- ترک زندگي خانوادگي از سوي زوج حداقل به مدت 6 ماه متوالي يا 9 ماه متناوب در مدت يک سال بدون عذر موجه.

- اعتياد زوج به يکي از انواع مواد مخدر يا اعتياد به مشروبات الکلي که براساس زندگي خانوادگي خلل وارد کند يا امتناع يا عدم امکان الزام وي به ترک آن در مدتي که به تشخيص پزشک براي ترک اعتياد لازم بوده است. در صورتي که زوج به تعهد خود عمل نکند يا پس از ترک ، مجددا به مصرف موارد مذکور روي آورد ، بنا به درخواست زوجه طلاق انجام خواهد شد.

- محکوميت قطعي زوج و حبس 5سال يا بيشتر.

- ضرب و شتم يا هر گونه سو رفتار مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعيت زوجه قابل تحمل نباشد.

- ابتلاي زوج به بيماري هاي صعب العلاج رواني يا مساوي يا هر عارضه صعب العلاج ديگري که زندگي مشترک را مختل کند.

موارد مندرج در اين ماده ، مانع از آن نيست که دادگاه در ديگر مواردي که دادگاه عسر و حرج را احراز کند، حکم طلاق صادر نمايد.

جام جم آنلاين