رشد نگران کننده میل به «طلاق و زندگی مجردی»

روند افزایشی طلاق در خانواده های ایرانی همچنان سیر صعودی دارد. آمارها می گوید در 6 ماه نخست امسال 70 هزار و 841 طلاق در کشور ثبت شده که این تعداد در مقایسه با سال قبل از آن 6 درصد افزایش یافته است. این یعنی اینکه همچنان دادگاههای خانواده و مراکز قوه قضاییه سرریز از زنان و مردانی است که متقاضی جدایی اند و این جدایی زنگ خطری بر فروپاشی ساختار خانواده ایرانی. افزایش 6 درصدی طلاق و کاهش پنج درصدی ازدواج طی 6 ماهه اول سال جاری آماری نگران کننده و بی توجهی جامعه از افزایش رشد سالانه آن نگران کننده تر است.

آمار طلاق و ازدواج

آمار های سازمان ثبت احوال می گوید که «در 2 استان تهران و البرز در سال گذشته نیز به ازای 3. 2 ازدواج یک طلاق به ثبت رسیده که نگران کننده است». این آمار تبعات و آسیبهای مختلفی را می تواند همراه داشته باشد که زندگی های مشترک غیر رسمی، از جمله آنهاست. در همین زمینه ماه گذشته گزارشی منتشر شد مبنی بر اظهارات رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران از افزایش زندگی مجردی دانشجویی در شهر تهران در محلات شمال شهر که او از این پدیده جدید و پیامدهای خطرناک آن اظهار نگرانی کرد. طلایی گفته گزارش هایی مبنی بر تشکیل زندگی های مجردی در شمال شهر تهران داریم که در آن دختر و پسر دانشجو بدون ازدواج رسمی زیر یک سقف زندگی می کنند. اگرچه هنوز آمار رسمی در این خصوص اعلام نشده است اما این معضل و پدیده جدید قطعا می تواند یکی از عوامل تاثیرگذار در ساختار خانواده و افزایش طلاق باشد.

تغییر رفتار اجتماعی در ایرانی ها

رشد محسوس تغییر رفتار اجتماعی در ایرانیها طی سالهای اخیر، از جمله موضوعاتی است که به گفته کار شناسان، می تواند در زمینه سازی افزایش طلاق در جامعه موثر باشد. دکتر جواد خلعتبری دانشیار و پژوهشگر روان شناسی در این باره به عوامل متعددی اشاره می کند، که بیشتر به تهاجم فرهنگی در کشور و ایجاد دوگانگی بر می گردد. وی به خبرنگار «قانون» می گوید: در واقع اتفاقاتی که در کشور می افتد با هم همخوانی ندارد، از طرفی طرح موضوعاتی همچون فشار برای تفکیک جنسیتی در دانشگاهها و تفکیک زن و مرد در جامعه، از طرف دیگر وجود ماهواره و دسترسی به امکانات دیگر مثل یو تویوب و سایر شبکه های اجتماعی که فضا را فراهم کرده که همه بتوانند همه چیز را به صورت باز ببینند. این دوگانگی باعث نوعی سردرگمی در بین خانواده ها و به خصوص جوانان شده است. بسیاری از مردم متوجه این موضوع نیستند که با نوع فیلم هایی که ساخته می شود و ایجاد این شبکه ها با تاثیر گذاری هدفمند بر تفکر و ذهن افراد باعث فروپاشی بنیان خانواده ها می شوند. این پژوهشگر تاکید می کند: ماهواره به عنوان یکی از رسانه ها و ابزارهای اصلی انتقال و گسترش ارزش های فرهنگی و اجتماعی، در رفتار قشر نوجوان و جوانان به ویژه دانشجویان و تغییر رفتار اجتماعی آنان، نقش مهمی را ایفا می کند. این تغییر رفتار اجتماعی باعث شده فاصله بین زن و مرد افزایش یابدو به دنبال این افزایش فاصله رجوع برای جدا شدن افزایش پیدا کند.

خانواده ها مشغول نیازهای فیزیولوژیک

این دانشیار روان شناسی معتقد است: عوامل دیگری همچون فقر مردم و وضعیت سخت اقتصادی، بیکاری زوجین، پایگاه اجتماعی منجر به جدایی شده است. قویترین عامل رشد طلاق سست شدن پایه های خانواده است. به نظر می رسد خانواده های ایرانی به اندازه ای مشغول برآورده کردن نیازهای فیزیولوژیکی خود شده اند که هیچ توجهی به نیازهای روانی خود نمی کنند. این بدین معنی است که به قدری به تامین نیازهای فیزیولوژیک همچون آب و خوراک و مسکن متمرکز شده اند که دیگر به تعلق خاطر و عشق ورزیدن فکر نمی کنند. خلعتبری می گوید: این روند باعث شده دلبستگی ها کم رنگ شده و رفتارها بیشتر به صورت وابستگی باشد یعنی اگر به افراد پولی داده شد وابسته به آن پول می شوند. این در حالی است که در زندگی دلبستگی و عشق ورزیدن مهم است. خوب این عشق ورزی کمتر شده و حالا اگر زن و شوهر هر دو با هم شاغل باشند وقتی به خانه بر می گردند دیگر تمایلی به گفت و گوی ساده ندارند، این یعنی فاصله که باعث فاصله روانی می شود و کم کم باعث فاصله قانونی شده و همان طلاق اتفاق می افتد.

تاثیر تغییر زندگی مجردی

این روان شناس در اشاره ای به جدیدترین خبر از «تغییر سبک زندگی دختر و پسر دانشجو بدون ازدواج رسمی زیر یک سقف» معتقد است: در صورت صحت خبر، این شیوه یک نوع زندگی توافقی است که منجر به افزایش انحرافات در میان روابط است. چرا که هدف ازدواج ارضای نیازهای تعلق خاطر، تعهد و نوعدوستی است. قطعا فرهنگ کشور ما پذیرای این وضعیت نیست به خصوص از طرف آقایان که همیشه تمایل دارند کسی را که به عنوان همسر انتخاب می کنند عشق اولین و آخرین او باشد. و خانمها برعکس تمایل دارند کسی را به عنوان همسر انتخاب می کنند که عشق آخر وی باشد. اما به هرجهت این موضوع نیز می تواند یکی از علل افزایش طلاق باشد.

دگرگونی در ساختار زندگی

این پژوهشگر معتقد است، در سالهای اخیر بیش ازهر زمان دیگری با انحرافات اخلاقی بین خانواده هاو به ویژه همسران مواجهیم. در فضای اینترنت و شبکه های اجتماعی هر نوع اطلاعاتی موجود و قابل دسترسی است، از کلیپهای دو دقیقه ای گرفته تا تصاویر مختلف و متعدد، این در حالی است که هر نوع اطلاعاتی برای هر قشری مناسب نیست. بالاخره فضا فضای امواج است و ما می خواهیم در طول پنج دقیقه از اطلاعات آگاه شویم ،روی هم رفته تغییر ساختاری کاملا مشهود است ما با مشاهده روند از اول انقلاب تاکنون شاهد یک دگرگونی و دگردیسی هستیم و با توجه به آمار افزایش طلاق باید به سمتی برویم که با تفکر، جلوی این اتفاق گرفته شود که بسیار خطرناک و تهدیدبرای خانواده هاست.

مشکل کجاست؟

به گفته خلعتبری می توان موثرترین راههای ثبات خانواده و پیشگیری از طلاق را از طریق اقدامات اساسی و جامع دستگاههای مختلف در کشور مطرح کرد. به نظر من آنچه که لازم است ارائه آموزش مهارتهای زندگی، آموزش خودآگاهی، آموزش روابط، مدیریت ارتباطات، آموزش مهارتهای زندگی به افراد است. متخصص روان شناس نیز به اندازه کافی وجود دارد، ما می توانیم ارائه مشاوره در مقطع راهنمایی با آموزش مهارتهای زندگی را به صورت فنی شروع کنیم. همچنین لازم است دولت دوره های خاصی در اختیار سازمان نظام روان شناسی و مشاوره قرار دهد و با شناسایی روان شناسان در کشور و افزایش توانمندی های آنها در استانها این آموزشها را روی افراد انجام دهند. در واقع کسانی که تربیت می شوندباید بتوانند جامعه را از این خطر نجات دهند. برای ما پیشگیری اولیه بهتر از درمان ثانویه و ثالث است. همچنین تصویب قوانین جامع و اصلاح گر متناسب با وضعیت فرهنگی ، اجتماعی کنونی ازدواج و خانواده در کشور، آموزش مهارت های زندگی از طریق نهادهای فرهنگی و آموزشی ، فرهنگ سازی عمومی در خصوص شناخت خانواده سالم در کشور از طریق رسانه ها از مهم ترین عوامل کاهش طلاق است.

منبع : پایگاه خبری رسانه قانون