استفتائات قضائي
استفتائات قضائي
مبحث دوم: جریمه و حبس
ماهیت جریمه و جزای نقدی و چگونگی تبدیل آن به حبس
سؤال:
آیا جریمه و جزای نقدی دین است یا مجازات و در صورت نپرداختن جریمه از ناحیه محکوم آیا میشود جریمه را تبدیل به حبس نمود یا خیر؟
پاسخ
جریمه و جزای نقدی مجرم و متخلف عنوان مجازات دارد و تبدیل آن به حبس تابع مقررات قانونی و نظر قاضی است.
مبحث سوم: معاونت در جرم
سؤال
1- اگر مردی العیاذ بالله با زنی زنا کند، آیا می تواند با دختر آن زن ازدواج نماید؟ ازدواج با دختر مزنی بها؟
2- آیا اعانه بر اثم و معاونت در جرم حرام است؟
پاسخ
1- بنابر احتیاط واجب جائز نیست.
2- کمک به معصیت جایز نیست. 20/8/1380
فصل دوم: حدود
مبحث اول: کلیات
اجرای علنی شلاق در ملأعام
سؤال
آیا اجرای حکم شلاق در ملاءعام که مستلزم هتک حیثیت مضروب میشود در هر مجازاتی وجهۀ شرعی دارد یا خیر؟
پاسخ
در شلاقهای تعزیری تابع نظر قاضی صادر کننده حکم شلاق تعزیری است.
چگونگی تسری اجرای حد جلد به صورت ضعث در سایر مجازاتها
سؤال
آیا حکم تأخیر حد جلد یا اجرای آن به صورت ضغث که در باب زنا مطرح است، به تعزیرات و سایر حدود نیز قابل تسرّی و تعمیم است؟
پاسخ
حکم ضعث به موارد دیگر تعمیم داده نمیشود ولی تأخیر حد به سایر موارد قابل تعمیم است. 23/4/1378.
چگونگی اجرای حدود و قصاص در صورت احتمال خطر مرگ یا بیماری محکوم
سؤال
اگر به تشخیص پزشکی قانونی اجرای حد، (جلد، قطع ید و ...) بر فرد بیمار یا سالمی که دچار ضعف شدید جسمانی است باعث مرگ یا ابتلای وی به بیماری یا تشدید آن میگردد، تکلیف چیست؟
پاسخ
اگر اجرای حد ضرر زائد بر اقتضای حد داشته باشد تأخیر میافتد و تشخیص آن با قاضی است اگرچه با اعتماد به نظر پزشک قانونی یا خبره عادل باشد. 23/4/1378.
سن بلوغ در دختران جهت اجرای حدود و قصاص
سؤال
نظر فقهی خود را پیرامون سؤالات ذیل بفرمایید:
الف. سن بلوغ دختر از نظر شرعی چیست؟
ب. آیا برای دختر از حیث بلوغ میتوان بین عبادیات، عقود و ایقاعات تفاوتی قائل شد؟
ج. برای اجرای حدود و قصاص چطور؟
پاسخ
الف. علی المشهور تمام شدن نه سال قمری است.
ب. از جهت بلوغ فرقی نیست، ولی نسبت به آنچه قدرت ندارد معذور است.
ج. فرقی نیست. 3/10/1375.
مبحث دوم: زنا
گفتار اول: کلیات حد زنا
مفهوم بکارت
سؤال
الف. منظور از باکره چیست؟ آیا منظور عدم ازاله پرده بکارت است؟ آیا منظور عدم آمیزش جنسی است؟ حتی اگر پرده بکارت سالم باشد؟ زیرا در پرده بکارت از نوع اتساعی آمیزش صورت میگیرد اما پرده به قوت خود باقی است. آیا منظور عدم ازدواج قبلی است؟ بدین معنا که معقودۀ کسی نبوده باشد؟
ب. آیا عدم بکارت (ثیبوبت) عیب محسوب میشود و نقش عرف در این مورد چیست؟
پاسخ
الف. تشخیص مفهوم بکارت در موارد مختلف فرق میکند و در هر صورت در مورد شرطیت اجازۀ ولی (پدر یا جد پدری) برای ازدواج دختر باکره در موارد سه گانه (ازاله بکارت توسط دست و امثال آن، عقد بدون ازاله و آمیزش بدون ازاله بکارت) باید احتیاط شود و از ولی اجازه گرفته شود.
تبدیل شیوه مجازات در مجازاتهای منصوص
سؤال
اگر مردی یا زنی به حکم دادگاه طبق موازین شرعی محکوم به رجم شود آیا میتوان نحوه قتل را به غیر از سنگسار تغییر داد یا نه با عنایت به اینکه دشمنان انقلاب اسلامی مترصدند بهانهای به دست آورده و دین مقدس اسلام را در نظر جهانیان با عنوان کردن بعضی از احکام اسلام که برای غیر مسلمانها تازگی دارد و شاید عجیب بنماید و با مذاق و قوانین کشوری آنها تطبیق نمیکند مشوّه جلوه دهند و در تبلیغاتشان بر علیه انقلاب اسلامی مطالبی نیز در حول و حوش آن بیفزایند تا سجع و قافیه شعر خود را در کوبیدن انقلاب و اسلام درست کنند بدون این که به مزایا و نتایج حاصله از آن بپردازند لذا مسأله فوق مطرح گردید.
پاسخ
ممکن است گفته شود که در مواردی که حکم شرعی آن قتل به کیفیت رجم است مثل زنای محصنه که بینۀ اثبات شود در صورت تعذر رجم اصل قبل ثابت است ولی اگر حکم شرعی مورد رجم است نه قتل به این کیفیت مثل مورد اقرار که اگر زانی از حفیره فرار کند حد ساقط میشود، به تعذر رجم مشروعیت قتل ثابت نیست.
گفتار دوم: شرایط زنای موجب حد
1- بلوغ
مجازات زنای نابالغ با محارم
سؤال
طبق فتاوای مراجع عظام مجازات زنا با محارم قتل است. ظهور فتاوای صادره در این است که طرفین خلافکار هر دو کبیر و مکلف باشند. اگر یکی از طرفین به سن تکلیف نرسیده و صغیر محسوب شود یعنی مثلاً پسر پانزده سال را تمام نکرده و دختر سیزده ساله باشد تکلیف چیست؟
پاسخ
شرط ثبوت حد بلوغ است و برای غیر بالغ حد ثابت نیست ولی تعزیر ثابت است و دختر سیزده ساله بالغه است و پسر هم ممکن است پیش از اکمال پانزده سال قمری بالغ شرعی باشد و در صورت احراز بلوغ شرعی آنان حکم سایر بالغین را دارند.
2- اختیار
حکم ادعای اکراه از سوی زانی و زانیه
سؤال
اگر مرد و زنی هر دو ادعای اکراه در زنا میکنند قول کدام مقدم است؟
پاسخ
تقدمی در بین نیست و قاضی طبق موازین عمل میکند.
گفتار سوم: حد زنا
موارد ثبوت قتل در زنا
1- زنا با محارم
مجازات زنای با محارم نسبی غیر شرعی
سؤال
الف. آیا سرقت منافع عینی اموال موقوفه مانند سرقت مال موقوفه است که بر آن حد جاری نمیشود؟ (مثلاً ربودن میوههای باغی که موقوفه است).
ب. یک ماه تمام است که خواهری از شوهرش برادر خود را شیر میدهد. حکم شرعی چیست؟
ج. آیا حکم زنا با محارم نسبی (که حد قتل است) شامل نسب غیرشرعی مانند ولدالزنا نیز میگردد؟ به دیگر بیان آیا حکم قتل درباره زنای ولدالزنا با مادر خود و سایر محارم نسبی نیز جاری خواهد شد؟
پاسخ
الف. سرقت منافع اموال موقوفه، در حکم سرقت عین موقوفه است.
ب. اشکال ندارد.
ج. احوط عدم الحاق است. 30/2/1381.
2- زنای به عنف
مجازات زنای با صغیره
سؤال
زانی مردی است 20 ساله و مجرد و زانیه دختر صغیری 7 ساله – زانی مدعی است به تمایل و با خواست زانیه صغیره مرتکب زنا گردیده است آیا تمایل و عدم تمایل صغیره در مجازات زانی چه تأثیری دارد اگر زانی به عنف و اکراه صغیره را مجبور به زنا نکرده باشد آیا در مورد زانی بایستی حد جاری گردد و اساساً در مورد صغیره که فاقد اراده و اختیار لازم است عنف مصداق پیدا میکند یا خیر.
پاسخ
مجرد صغیره بودن مزنی بها حجت شرعی بر تحقق عنف و اکراه از سوی زانی نیست و تا عنف شرعا ثابت نشود حد شرعی زانی غیر محصن همان جلد و تازیانه است.
برگرفته از کتاب ره توشه قضایی (استفتائات قضایی از محضر رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مد ظله العالی)، مؤسسه آموزشی و پژوهشی قضا
گروه: آراء
نویسنده خبر: admin-maava admin-maava
بنام خـــداوند بزرگ و مهربان:سلام بر خاندان نبوت.سلام و درود بردرخشنده ترین ستارگان آسمان رسالت و وحی . سلام بر زیباترین و خوش بو ترین گل گلزار هستی محبوب دل عاشقان مهدي موعود(عج).